ಪವಾಡ ಪುರಷ ಸಂತ ಸೇವಾಲಾಲ
ಲಂಬಾಣಿಗರು ಗ್ರಾ"ುಣ ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗಿ ಬೆಳೆದವರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಎಂದು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟವರಲ್ಲ.
""ಧ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರೂ ತಮ್ಮದೊಂದು "ಶಿಷ್ಟ ವೇಷಭೂಷಣ, ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ತಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆ, ರೀತಿ-ನೀತಿ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಅವರು ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಸೇವಾಲಾಲ, ಹಾಮುಭುಕ್ಯಾ, ನಾನುಸಾದ, ರಾಮರಾವ ಮಹಾರಾಜ, ಹುನಾಸತಿ, ಸಾಮಕಾಮಾತಾ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ಆರಾಧ್ಯದೈವ ಎಂದು ಇಂದಿಗೂ ಶ್ರದ್ಧೆುಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸೇವಾಲಾಲರು ಒಬ್ಬ ಮಹಾಯೋಗಿ. ಸವರು ಅಂದಿನ ಮೈಸೂರು, ಮದ್ರಾಸ್, ಹೈದ್ರಾಬಾದ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಮುಂಬೈ ಮುಂತಾದೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿ ಮಾನವಧರ್ಮ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಅನೇಕ ಪವಾಡಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವರು. ಮ"ಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಗೌರವ"ಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಮ"ಮಾಪುರುಷರನ್ನು ಸೇವಾಭಾಯಾ ಎಂದೇ ಎಲ್ಲರೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸಂತ ಸೇವಾಲಾಲರು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊನ್ನಾಳಿ ತಾಲೂಕಿನ ಸೂರಗೊಂಡನ ಕೊಪ್ಪದ ಸ"ುಪದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಳಗುತ್ತಿಯಲ್ಲಿ 1739ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 15ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.ಅವರತಂದೆ ಭೀಮಾನಾಯಕ ಮತ್ತು ತಾು ಧರ್ಮಣಿ. ಅವರು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಂಗಳೂರ ಸ"ುಪದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಸಾಕಿದ್ದರು. ಸೇವಾಲಾಲರ ಅಜ್ಜ ರಾಮಜಿ ನಾಯಕ ಅವರಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಗೋವುಗಳಿದ್ದವು. ಭೀಮಾನಾಯಕ ಅವರು ಸಾ"ರಾರು ಗೋವುಗಳು ಕಾಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡವರಿಗೆ ಧಾನ್ಯಗಳ ಮೂಟೆಗಳನ್ನು ಗೋವುಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇರಿಕೊಂಡು ಜವಾಬ್ದಾರಿಂದ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಭೀಮಾನಾಯಕರಿಗೆ 12 ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದರೂ ಮಕ್ಕಳಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಶಿರ್ಸಿ ಮಾರಿಕಾಂಬೆಯ ಶಿಂದಿ ಗಿಡಗಳ ಬನದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಕೂಡುತ್ತಾರೆ. ಹಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಭೀಮಾನಾಯಕರ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ, ಶಿರ್ಸಿ ಮಾರಿಕಾಂಬೆ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿ, ಪುತ್ರಸಂತಾನದ ಫಲ ಕೊಡುವೆ; ಆದರೆ "ರಿಯ ಮಗನಿಗೆ ತನ್ನ ಸೇವಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಭೀಮಾನಾಯಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯರು ಪ್ರಸಾದ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇ"ಯ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ಸೇವಾಲಾಲರು ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸೇವಾಲಾಲರಿಗೆ ಹೆತ್ತ ತಾು ತಂದೆಯ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮರಿಯಮ್ಮ ಸೇವಾಲಾಲರಿಗೆ ಅನೇಕ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ.ಕೊನೆಗೆ ಸೇವಾಲಾಲ ಭಕ್ತನಾಗಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಭೀಮಾನಾಯಕರು ಸಹೋದರರಿಬ್ಬರನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಸೇವಾಲಾಲರು ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ನಿಜಾಮರಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆಆಹಾರ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಸೇವಾಲಾಲರು ಮರಿಯಮ್ಮಳ ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಭೀವಂಡಿ-ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ದಟ್ಟಅಡ"ಯ ಮಾರ್ಗ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳ ಕಳುವಾಗುತ್ತದೆ. ಸೇವಾಲಾಲರು ದೇ"ಯ ಆಶೀರ್ವಾದದೊಂದಿಗೆ ಭೀಲ್ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿ, ಗೋವು ಧವಸ ಧಾನ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾಶಿಕ್ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಪಂಚವಟಿಗೆ ಬಂದು ರಾಮದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸೇವಾಲಾಲರುತಮ್ಮ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಕೋಲಾ, ಮನೋರಾ, ರೂುಗಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಂದು ತಲುಪಿದರು. ಅವರು ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶವು ಇಷ್ಟವಾಗಿ, (ಪೋಹರಾದೇ") ಭೂರಿ ಪಟಾರದ ಮೇಲೆ ತಾಂಡಾಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ನೆಲೆನಿಂತರು.
ಸೇವಾಲಾಲರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗವನ್ನು ಮರಿಯಮ್ಮಳ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸೇವಾಲಾಲರು ಬಂಜಾರಗಳಿಗೆ ""ಧ ಬಗೆಯ ನೆರವು ನೀಡಿದರು. "ಗಾಗಿ ಜನರು ಸೇವಾಲಾಲರನ್ನು ತಮ್ಮ ಕುಲಗುರುವೆಂದು ನಂಬಿ ನಡೆದರು. ಇದು ಮರಿಯಮ್ಮಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸೇವಾಲಾಲರ ಪ್ರಭಾವಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮರಿಯಮ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ವ್ರತ ಮುರಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಸೇವಾಲಾಲ ಮನಸ್ಸು ಬದಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.