"ಸ್ವಚ್ಛ ಗಾಳಿ, ಶುದ್ಧ ನೀರಿಗಾಗಿ; ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ದಿನ"

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2ರಂದು ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಚರಣೆ ಅಲ್ಲ; ಇದು ನಮ್ಮನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ, ನಮ್ಮ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸುವ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ದಿನ. 1984ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೋಪಾಲ್ ಅನಿಲ ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ ನೂರಾರು ನಿರಪರಾಧ ಜನರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲು ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಅಪಾಯಗಳು ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಲು ಈ ದಿನವನ್ನು ಸಮರ​‍್ಿಸಲಾಗಿದೆ. 

1984ರ ಭೋಪಾಲ್ ದುರಂತ ಮರೆಯಲಾಗದ ಪಾಠ;  

ಭೋಪಾಲ್ ಅನಿಲ ದುರಂತವು ಭಾರತದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ವಿಶ್ವದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಾನಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ದುರಂತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಒಂದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ ವಿಷಕಾರಿ ಅನಿಲ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ಜೀವಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡಿತು. ಆ ರಾತ್ರಿ ನಡೆದ ಘಟನೆ ಈಗಲೂ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ನೋವಿನ ನೆನಪು. ಈ ದುರಂತ ನಮಗೆ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಸಂದೇಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ನಾವು ತಡೆಗಟ್ಟದಿದ್ದರೆ, ಮಾನವ ಜೀವನವೇ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು.ಇಂದಿಗೂ ಭೋಪಾಲ್ ದುರಂತದ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರು ಇದ್ದಾರೆ. ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ ಎಷ್ಟು ಭಯಾನಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ದುರಂತ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ನಾವು ಕೇವಲ ಸ್ಮರಣೆಯ ದಿನವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ದಿನವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬೇಕು.ಮಾಲಿನ್ಯ : ನಮ್ಮ ಯುಗದ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು, ಇಂದಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯ ಬಹು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ. ಗಾಳಿಮಾಲಿನ್ಯ, ನೀರಿನ ಮಾಲಿನ್ಯ, ಮಣ್ಣಿನ ಮಾಲಿನ್ಯ, ಶಬ್ದಮಾಲಿನ್ಯ, ಎಲ್ಲವೂ ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನೂ, ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನೂ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ, ವಾಹನ ಸಂಚಾರ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಕೆ, ಅರಣ್ಯ ನಾಶ, ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಬಳಕೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಅತಿಯಾದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಂದಿವೆ. ಗಾಳಿಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಉಸಿರಾಟದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಹೃದಯರೋಗಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ. ನೀರಿನ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಮನುಷ್ಯರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ನೀರುಜೀವಿಗಳು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುತ್ತಿವೆ. ಶಬ್ದಮಾಲಿನ್ಯ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಮಾಲಿನ್ಯ ಕೃಷಿಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.  

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ನಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ  ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಜನರ ಕರ್ತವ್ಯ, ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ನಾನಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳು, ನದಿ ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಯೋಜನೆಗಳು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನಿಷೇಧ ಇತ್ಯಾದಿ. ಆದರೆ ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡರಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಜನರು ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಸಣ್ಣ ಕ್ರಮಗಳೇ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರುತ್ತವೆ; ಅನಗತ್ಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು, ನೀರಿನ ದುರ್ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು,ವಾಹನಗಳನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿ ಗಾಳಿಮಾಲಿನ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸದಿರುವುದು, ಸಸ್ಯ ನಾಟಿ ಮಾಡಿ ಅರಣ್ಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವುದು, ಮನೆ ಕಸವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವುದು,  ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಕಾಪಾಡುವುದು. ಈ ರೀತಿಯ ಸಣ್ಣ-ಸಣ್ಣ ಕ್ರಮಗಳು ನಾವು ದಿನನಿತ್ಯ ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋದರೆ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಹಿತಕರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.

ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ದಿನದ ಮಹತ್ವ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ದಿನದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು;   

ಭೋಪಾಲ್ ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು. ಮಾಲಿನ್ಯದ ಅಪಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಿಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು.ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ದುರಂತಗಳು ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುವುದು.ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು. ನಾವು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗೃತರಾಗುತ್ತೇವೆ. ಶಾಲೆಗಳು, ಕಾಲೇಜುಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಪರಿಸರ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಭವಿಷ್ಯದತ್ತ ದೊಡ್ಡ ಹೂಡಿಕೆ.ನಮ್ಮ ಬದುಕೇ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ, ನಾವು ಸ್ವಚ್ಛ ಗಾಳಿ ಉಸಿರಾಡಲು, ಶುದ್ಧ ನೀರು ಕುಡಿಯಲು, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರ ತಿನ್ನಲು, ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳು ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆಯೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ. ಪರಿಸರವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಮೂಲಭೂತ ಅವಶ್ಯಕತೆ. ಪರಿಸರ ಹಾಳಾದರೆ ಮಾನವ ಜೀವನ ಸುಲಭವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.  

ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಕಾರ್ಯವಲ್ಲ;  

ಇದು ಪ್ರತಿದಿನದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.‘ಪರಿಸರ ಉಳಿದರೆ, ನಾವೂ ಉಳಿಯುತ್ತೇವೆ’ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇವಲ ಘೋಷವಾಕ್ಯವಲ್ಲ, ಇದು ನಿಜವಾದ ಜೀವನ ಸತ್ಯ. ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು? ನಾವು ಇಂದು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಮಗಳು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗಳ ಬದುಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ.ಮರ ನೆಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸೋಣ, ಪುನರುಪಯೋಗದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೆಳೆಸೋಣ, ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಬಳಸೋಣ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಗೆ ‘ಇಲ್ಲ’ ಎನ್ನೋಣ, ಶಾಲೆ, ಕಾಲೇಜು, ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಪರಿಸರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡೋಣ, ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸೋಣ. ಪ್ರತೀ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ‘ನಾನು ಬದಲಾವಣೆ’ ಎನ್ನುವ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡರೆ, ನಾಡಿನ ಪರಿಸರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು.  

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ದಿನವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಚರಣೆ ಅಲ್ಲ; ಇದು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವ ದಿನ. ಭೋಪಾಲ್ ದುರಂತದ ನೆನಪು ನಮ್ಮನ್ನು ಮಾಲಿನ್ಯದ ಅಪಾಯಗಳ ಕಡೆಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಜತೆಗೂಡಬೇಕಾದ ದೊಡ್ಡ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಮ್ಮದು. ನಾವು ಇಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಕ್ರಮವೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸ್ವಚ್ಛ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ ಒಬ್ಬರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕೆಲಸವಲ್ಲ; ಇದು ಎಲ್ಲರ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಸಾಧ್ಯ. ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಂದಾಗಿ, ಸ್ವಚ್ಛ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಭಾರತದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕೋಣ.   

ರುದ್ರಗೌಡ ಚ ಪಾಟೀಲ                     

ಸುತಗಟ್ಟಿ, ಬೈಲಹೊಂಗಲ.