ಬೆಂಗಳೂರು, ಜುಲೈ 16 : ಮಾನದಂಡೀಕರಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೊದಲ Memorandum of Understanding (MoU) ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮತ ಸಾಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅಡೆತಡೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮವು ವ್ಯಾಪಾರ, ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿಯಮಗಳು ಹಾಗೂ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳ ರೂಪಿಕರಣದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಧ್ವನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಲ ನೀಡಲಿದೆ.

ಭಾರತದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಐದನೇ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ (NSB) ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಮಹತ್ವದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಗುವುದು. ಎರಡು ದಿನಗಳ ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ 11 ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮಾನದಂಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವುದು ಸಭೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಲಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣಾ ಸಚಿವ ಪ್ರಲ್ಹಾದ್ ಜೋಶಿ ಅವರು ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದು, ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯ, ಉತ್ತಮ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಹಂಚಿಕೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಇದು ಅಧಿಕೃತ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

“ಈ MoU ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ (BIS) ಕೈಗೊಂಡ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಮ್ಮತ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇಂದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಗುವುದು,” ಎಂದು ಜೋಶಿ ಹೇಳಿದರು.

BIS ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಸಂಜಯ್ ಗಾರ್ಗ್ ಅವರು, ಮಾನದಂಡೀಕರಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಸಹಕಾರ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಕಳೆದ ಮೂರು-ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕೈದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ವರ್ಚುವಲ್ ಸಭೆಗಳ ಮೂಲಕ ತೀವ್ರ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿದ ಬಳಿಕ ಒಮ್ಮತ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಚೀನಾ, ಈಜಿಪ್ಟ್, ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ, ಭಾರತ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಇರಾನ್, ರಷ್ಯಾ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ 11 ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮಾನದಂಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಹಕಾರ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಈ ಒಪ್ಪಂದ ನೆರವಾಗಲಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡ ರೂಪಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡೀಕರಣ ಸಂಸ್ಥೆ (ISO) ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಆಯೋಗ (IEC) ಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನ್ವಯಿತ ನಿಲುವು ರೂಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಿದೆ.

“ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಬಹುದು,” ಎಂದು ಗಾರ್ಗ್ ಹೇಳಿದರು.

ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಈಗ ವಿಶ್ವದ ಸುಮಾರು ಶೇ.49.5ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಸುಮಾರು ಶೇ.40ರಷ್ಟು ಜಾಗತಿಕ ಜಿಡಿಪಿ ಮತ್ತು ಶೇ.26ರಷ್ಟು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಜೋಶಿ ಹೇಳಿದರು.

ಈ ವರ್ಷದ ಸಭೆಯ ವಿಷಯ “Building for Resilience, Innovation, Cooperation and Sustainability” (ಸ್ಥೈರ್ಯ, ನವೀನತೆ, ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರತೆಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ) ಆಗಿದ್ದು, 2025ರ ರಿಯೋ ಡಿ ಜನೈರೋ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಜನಕೇಂದ್ರಿತ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಭಾರತದ ಮಾನದಂಡೀಕರಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ ಸಚಿವರು, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ 23,300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡಗಳಿದ್ದು, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 25,000ಕ್ಕೆ ಏರಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಭಾರತದ ಸುಮಾರು ಶೇ.98ರಷ್ಟು ಮಾನದಂಡಗಳು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ಉಳಿದವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಯುರ್ವೇದದಂತಹ ಭಾರತದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾನದಂಡಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡಗಳು ರಫ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಆಮದು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಜೋಶಿ ಹೇಳಿದರು.

ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಸುಂಕೇತರ ವ್ಯಾಪಾರ ತಡೆಗಳಾಗಿ ಬಳಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ ಅವರು, ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದೇಶವೇ ಹೊರತು ವ್ಯಾಪಾರ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.

“ನಾವು ಸುಂಕೇತರ ತಡೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆಮದು ಅಥವಾ ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶ. ಭಾರತವು ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಬಾರದು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರ ಪಡೆಯಬೇಕು,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಆಟಿಕೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆದೇಶ (QCO) ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ ಜೋಶಿ, ಈ ಕ್ರಮವು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದು, ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆಟಿಕೆಗಳ ಆಮದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನೆರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. “ರಫ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ” ಮತ್ತು “ದೇಶೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟ” ಎಂಬ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ ಎಂದರು.

ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ನಿಧಿ ಖರೆ ಅವರು, ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಅವು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಏಕರೂಪತೆ, ಗ್ರಾಹಕರ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

BIS, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರೀಕ್ಷಾ ಗೃಹ ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಖಾಸಗಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವದರ್ಜೆಯ ಪರೀಕ್ಷಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ (MSME) ಮಾನದಂಡಗಳ ಅನುಸರಣೆ ಹೊರೆ ಆಗದಂತೆ ಸರ್ಕಾರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು DPIIT, ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರಿಡಾರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮದೊಂದಿಗೆ (NICDC) ಸಮನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಖರೆ ತಿಳಿಸಿದರು.

ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಕುರಿತು ನಡೆಯುವ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ, ಪಾರದರ್ಶಕ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ AI ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮಾನದಂಡಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೇಳಿದರು.

BIS ಈಗಾಗಲೇ AI, ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ ಎಂದು ಗಾರ್ಗ್ ಹೇಳಿದರು. ISO ರೂಪಿಸಿರುವ 47 AI ಮಾನದಂಡಗಳಲ್ಲಿ 11ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಭಾರತ ಮುನ್ನಡೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದರು.

“AI ಮಾನದಂಡಗಳು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡಗಳಾಗಿರಬೇಕು. ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಾನದಂಡ ರೂಪಿಸುವ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕೀಕೃತ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಲಾಗುವುದು,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ ಜೋಶಿ, ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್, ಸೌರ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

“ಶೂನ್ಯ ದೋಷ, ಶೂನ್ಯ ಪರಿಣಾಮ” (Zero Defect, Zero Effect) ತತ್ವದ ಮೂಲಕ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಭಾರತವು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ, ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್, ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಸೌರ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಇಂಧನ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಆಯುರ್ವೇದವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ, ಆಯುರ್ವೇದ ಕುರಿತ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮುನ್ನಡೆ ವಹಿಸಿದೆ ಎಂದು ಗಾರ್ಗ್ ಹೇಳಿದರು. ಇದರ ಮೊದಲ ಸಭೆ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ.

BIS ಈಗಾಗಲೇ ಆಯುರ್ವೇದ ಮತ್ತು ಯೋಗ ಸಂಬಂಧಿತ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಹಲವು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಮಾನದಂಡಗಳ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.