ತೆಹ್ರಾನ್/ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಜೂನ್ 13 : ಇರಾನ್‌ನ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ Seyed Abbas Araghchi ಅವರು ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಶಸ್ತ್ರಸಂಘರ್ಷ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಒಪ್ಪಂದವು ಅಂತಿಮ ಹಂತಕ್ಕೆ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಸಾಗಣೆ ಮಾರ್ಗವಾದ Strait of Hormuz ಪುನಃ ತೆರೆಯುವುದು, ಇರಾನ್‌ನ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾದ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಯುದ್ಧೋತ್ತರ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆ ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇರಾನ್ ರಾಜ್ಯ ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅರಾಗ್ಚಿ, ಕರಡು ಸಮಜೋತಾ ಪತ್ರ (MoU) ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಘರ್ಷದ ವೇಳೆ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಅದರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಆ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಭದ್ರಪಡಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಒಪ್ಪಂದದ ಮೊದಲ ಹಂತವು ಅಮೆರಿಕ ವಿಧಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಇರಾನ್ ಹೇಳುವ “ಅಕ್ರಮ ನೌಕಾ ತಡೆ” ತೆರವುಗೊಳಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಒಮಾನ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಣೆ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇದೆ. ಈ ಚೌಕಟ್ಟು 60 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಘೋಷಿಸಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದು, ಜಲಮಾರ್ಗದ ಭದ್ರತೆ ಇರಾನ್ ಸೇನೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಭಾರಿ ಹಣಕಾಸು ನೆರವು ನೀಡಲು ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಯೂ ಸೇರಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ (compensation) ಸಂಬಂಧಿತ ಅಂಶಗಳೂ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದು, ವಿವರಗಳು ಇನ್ನೂ ಮಾತುಕತೆ ಹಂತದಲ್ಲಿವೆ.

ಅರಾಗ್ಚಿ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ MoU ಒಪ್ಪಿಗೆ, ನಂತರದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದದ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಹಲವಾರು ಕರಡುಗಳನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಇರಾನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಧಾರಾತ್ಮಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಅಣು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಷಯಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುರೇನಿಯಂ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಶುದ್ಧೀಕೃತ ಯುರೇನಿಯಂ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಎರಡನೇ ಹಂತಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ವಸ್ತುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇರಾನ್ ಒಳಗೇ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ತೆಹ್ರಾನ್‌ನ ನಿಲುವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಜೊತೆಗೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಸಡಿಲಿಕೆ ವಿಷಯವೂ ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗಲಿದೆ.

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭದ್ರತೆ ಕುರಿತು ಅರಾಗ್ಚಿ, ಲೆಬನಾನ್ ಇರಾನ್‌ನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಇರಾನ್ ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ “ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಾತ್ಮಕ ಸಾಧನೆ”ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ವರ್ಣಿಸಿದರು. ಹಲವಾರು ಮುಂಚೂಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಪರಸ್ಪರ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಸರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಗೌರವ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಶಾಲ ಚೌಕಟ್ಟು ರೂಪಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.

ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಗತಿ ಕಾಣದಿದ್ದರೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಬಹುದಾದ (reversible) ಸ್ವಭಾವ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಎರಡನೇ ಹಂತವು ಸುಮಾರು 60 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದು, ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಈ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಫೆಬ್ರವರಿ 28ರಂದು ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿಗಳ ನಂತರ ಆರಂಭವಾದ ಸಂಘರ್ಷದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿವೆ. ನಂತರ ಇರಾನ್ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕ ಬೆಂಬಲಿತ ಗಲ್ಫ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದು, ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಸಾಗಣೆ ವ್ಯತ್ಯಯಗೊಂಡಿತ್ತು. ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕದನ ವಿರಾಮ ಘೋಷಿಸಲಾದರೂ ಮಧ್ಯಂತರ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದಿವೆ.

ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ Donald Trump ಅವರು ಇರಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದು, ಮಾತುಕತೆಗಾರರು “ಒಳ್ಳೆಯ ಒಪ್ಪಂದ” ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ನಂತರ ಇರಾನ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ 14 ಅಂಶಗಳ ಕರಡು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅವರು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ಅದು ನಿಜವಾದ ಒಪ್ಪಂದದ ಷರತ್ತುಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.